EVPATORI Web Resources
გამოკითხვა
მოგწონთ ნოველები - ჩვენი საქმე
დარეგისტრირებული მომხმარებლები
Luka777
იყოდაარაიყორა
Robtrim
FrankyJ
ჯონი
« მწვანე მონადირეები: მტაცებელი მცენარეები, რომლებიც ხორცით იკვებებიან »
კატეგორია: ხეები-მცენარეებიავტორი: admin
თარიღი: 2026-06-17 13:34:36
მცენარეებზე ფიქრისას, როგორც წესი, სიმშვიდე, ფოტოსინთეზი და მზის სხივები გვახსენდება. თუმცა, ბუნებას უყვარს ჩვენი გაკვირვება. დედამიწაზე არსებობს მცენარეთა უნიკალური ჯგუფი, რომლებმაც გადარჩენისთვის ევოლუციის სრულიად განსხვავებული გზა აირჩიეს. ისინი ნიადაგიდან საჭირო ნივთიერებებს ვერ იღებენ, ამიტომ ნამდვილ მტაცებლებად იქცნენ — ნადირობენ მწერებზე, ბაყაყებზე და ხანდახან პატარა მღრღნელებზეც კი.
ევპატორის ამ შემეცნებით სტატიაში გაგაცნობთ ფლორის ყველაზე საშიშ და დახვეწილ „მკვლელებს“.
1. ანგის ვენერას ხაფანგი (Venus Flytrap) — კოსმიური სიზუსტის მქონე ხაფანგი
ეს მცენარე ალბათ ყველაზე ცნობილი მტაცებელია მსოფლიოში. მისი ფოთლები ორად გაყოფილ, კბილებიან ხაფანგს ჰგავს. ვენერას ხაფანგი არ ელოდება, როდის ჩაუვარდება მსხვერპლი შემთხვევით — ის ნამდვილი მათემატიკოსია.
ფოთლის შიდა ზედაპირზე განლაგებულია პატარა, მგრძნობიარე ბუსუსები. ხაფანგი რომ დაიხუროს, მწერმა 20 წამის განმავლობაში ორ სხვადასხვა ბუსუსს უნდა შეეხოს. ეს მექანიზმი მცენარეს იცავს იმისგან, რომ ხაფანგი ცარიელზე, მაგალითად, წვიმის წვეთის დაცემისას არ დაიხუროს. როგორც კი მსხვერპლი მახეშიებმება, ფოთლები წამზე სწრაფად იხურება და იწყება საჭმლის მომნელებელი ფერმენტების გამოყოფა.
2. ნეპენტესი (Nepenthes) — ტყის ცოცხალი დოქები
აზიისა და ავსტრალიის ტროპიკულ ჯუნგლებში შეხვდებით მცენარეს, რომლის ფოთლებიც ულამაზეს, ფერად დოქებს მოგაგონებთ. ამ „დოქების“ შიგნით ტკბილი და სურნელოვანი ნექტარია, რომელიც მწერებს იზიდავს.
თუმცა, როგორც კი მსხვერპლი დოქის კიდეზე ჯდება, ის მომენტალურად სრიალდება. დოქის შიდა კედლები დაფარულია სპეციალური ცვილით, რაც იქიდან ამოსვლას შეუძლებელს ხდის. მწერი ვარდება ფსკერზე არსებულ მჟავე სითხეში, სადაც მცენარე მას რამდენიმე დღეშიინელებს. გიგანტური ზომის ნეპენტესების დოქებში მეცნიერებს ხშირად უპოვიათ ჩავარდნილი თაგვები და პატარა ფრინველებიც კი.
3. დროზერა (Drosera) — სასიკვდილო ნამი
დროზერა, რომელსაც ხშირად „მზის ნამს“ უწოდებენ, ვიზუალურად ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი და მზაკვრული მცენარეა. მისი წვრილი ფოთლები დაფარულია ასობით საცეცით, რომელთა ბოლოებზეც კაშკაშა, წებოვანი სითხის წვეთები ბრწყინავს. მწერებს ეს წვეთები ჩვეულებრივი ნექტარი ან ნამი ჰგონიათ.
როგორც კი მოტყუებული მწერი ფოთოლს ეხება, ის სამუდამოდ ეწებება მას. ამის შემდეგ, დროზერას ფოთოლი ნელ-ნელა იკუმშება, ეხვევა მსხვერპლს გარს და იწყებს მის სხეულში შეღწევას.
რატომ ჭამენ მცენარეები ხორცს?
პასუხი მარტივია — გადარჩენისთვის. მტაცებელი მცენარეები ძირითადად იზრდებიან ჭაობებში, ქვიშიან ან ისეთ ნიადაგებზე, სადაც პრაქტიკულად არ არის აზოტი, ფოსფორი და სხვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ელემენტები. ევოლუციამ მათ უნიკალური უნარი მისცა: მიიღონ ყველა ეს ნივთიერება ცოცხალი ორგანიზმებისგან.
ადამიანი თუ შეეხო შხამიანია მისთვის?
არა, მტაცებელი მცენარეები ადამიანისთვის შხამიანი ან სახიფათო არ არის. მათი შეხება სრულიად უსაფრთხოა, თუმცა ამით შესაძლოა თავად მცენარე დავაზიანოთ.
აი, რა ხდება რეალურად მათთან შეხებისას:
- არ არის ტოქსიკური: ამ მცენარეების წებოვანი სითხე ან მომნელებელი ფერმენტები ადამიანის კანისთვის შხამიანი არ არის. კანზე მოხვედრისას ისინი არ იწვევენ დამწვრობას ან მოწამვლას.
- ვენერას ხაფანგი არ გვკბენს: თუ ვენერას ხაფანგში (Venus Flytrap) თითს ჩაყოფთ, ის დაიხურება, მაგრამ მისი "კბილები" სინამდვილეში რბილი ბუსუსებია. თქვენ ამას ძლივს იგრძნობთ და თითის მარტივად გამოღებას შეძლებთ.
- მცენარე ზიანდება: ადამიანის შეხება საზიანოა თავად მცენარისთვის. ხაფანგის დახურვა დიდ ენერგიას მოითხოვს. როდესაც ის "ცარიელზე" იხურება, მცენარე ვერ იღებს საკვებ ნივთიერებებს, იფიტება და შესაძლოა მოკვდეს.
- საჭმლის მომნელებელი წვენი: მცენარის შიგნით არსებული მჟავა იმდენად სუსტია, რომ მას მწერის მყარი ჯავშნის მონელებაც კი უჭირს. ადამიანის კანს ის ვერაფერს დაუშავებს, თუ თითს შიგნით საათობით არ გააჩერებთ.
მოკლედ რომ ვთქვათ, მტაცებელი მცენარეები "კაციჭამიები" არ არიან და მათი შიში არ უნდა გქონდეთ!
COPYRIGHT © EVPATORI.GE / საავტორო უფლებები დაცულია
